الشيخ محمد تقي فلسفي
44
الحديت ( روايات تربيتى از مكتب اهل بيت ع )
گر چه گروه اوّل و دوّم هر دو از صراط مستقيم يكتاپرستى منحرف شده و به پرستش غير خدا تن دادهاند ولى اين دو گروه از جهاتى كه به آن اشاره مىشود با يك ديگر متفاوتند و بدون ترديد بدبختى و تيره روزى گروه دوّم بمراتب از گروه اوّل بيشتر و زيانبخشتر است . گروه اوّل بميل و رغبت خود بندگى بت يا مدعى خدائى را قبول نكردهاند ، بلكه فشار بتپرستان يا زورگوئى مستبدّ خودخواه ، الهيت ناروائى را بر آنان تحميل نموده و ناچار به بندگى و پرستش آنها وادار شدهاند . ولى گروه دوّم بسبب جهل و نادانى و بر اثر سركوب كردن عقل و بىاعتنائى به نداى رهبران الهى ، موجودات ضعيف و ناچيزى را از انسان يا حيوان ، جماد يا نبات بعنوان معبود واقعى براى خويش برگزيده و بدست خود حلقهء عبوديت آنها را به گردن نهادهاند . اينان از بيخردى ، موجود ضعيفى را بخدائى برگزيده و با اراده و اختيار پرستش نمودهاند و اين تذلل و بندگى را براى خويش يك وظيفهء مقدّس معنوى و روحانى دانسته و آن را مايهء سعادت و پيروزى خود شناختهاند . گروه اوّل بخدايان ساختگى عقيدهء قلبى و ايمان واقعى نداشتند بلكه از ترس جان و مال ، عرض و شرف خود به اين اعتراف ننگين و پرستش دروغين تن ميدادند . ولى گروه دوم بمعبودهاى برگزيدهء خويش عقيدهء باطنى داشتند ، آنها را از صميم قلب ميپرستيدند ، در حضورشان نيايش ميكردند ، در خلوت و جلوت با خدايان ، راز دل ميگفتند و براى قضاء حوائج خود از قدرت موهومشان كمك ميخواستند .